Któż z indianistów nie słyszał o powwow? Chyba takich nie ma. Słowo to zna pewnie także wielu ludzi niezwiązanych z indianizmem. Jednak myślę, że w Polsce bardzo mało kto wie dokładnie co to jest powwow. Kojarzy nam się ze spotkaniem podczas którego kolorowo ubrani Indianie tańczą, bębnią i śpiewają. Tak to wygląda dla niewtajemniczonych. Tymczasem powwow ma swoją sztywną regułę, etykietę, porządek i funkcje. Powwow południowe rożni się od północnego. Inne wykonuje się tańce w zależności od miejsca i czasu w którym się ono odbywa. I w końcu - w niektórych uroczystościach mogą brać udział wszyscy (tj. również turyści) - oczywiście jako widzowie, w niektórych tylko Indianie i ich zaproszeni, specjalni goście, a w jeszcze innych tylko Indianie. Tak wiec dobrze jest poznać wszystkie te niuanse zanim zaczniemy powwow highway.
Etykieta powwow
Pamiętaj, ze powwow jest łącznikiem z przeszłością Indian. Te ceremonie pomagają
wielu Rdzennym Amerykanom utrzymywać i uświadamiać sobie swoje bogate dziedzictwo.
Dla nie-Indian powwow może być tylko rozrywką, ale jest ono w rzeczywistości
spuścizną kultury i jako takie powinno być traktowane z należytym szacunkiem.
Goście są mile widziani, aczkolwiek zasady dobrego wychowania nakazują odpowiednie
zachowanie i uwagę. A oto kilka zasad, o których powinieneś pamiętać wybierając
się na powwow:
- przynieś ze sobą własne krzesło lub koc, ponieważ z reguły nie są przewidziane
miejsca siedzące dla widzów.
- nie siadaj na ławkach wokół areny. Są one zarezerwowane dla Tancerzy. jeśli
chcesz ustawić swoje krzesło obok lub za siedzeniem Tancerza, zapytaj ją/jego
o pozwolenie, gdyż być może ma ona/on rodzinę, która chciałaby usiąść obok
niej/jego.
- arena, czyli plac, na którym się tańczy, uznawane jest za miejsce uświęcone,
dlatego należy pilnować dzieci, aby nie wbiegały na nią.
- słuchaj Mistrza Ceremonii. On jest tam po to, aby informować o tym co się
w danym momencie dzieje, zabawiać publiczność i komentować występy. On również
może odpowiedzieć na twoje pytania.
- zawsze pytaj o pozwolenie aby zrobić zdjęcie. Wiele osób nie lubi być fotografowanymi.
- nie dotykaj piór i ozdób stroju Tancerzy. Wiele z tych elementów ma dla
nich specjalne znaczenie. Poza tym łatwo je zniszczyć a praca nad nimi wymaga
ogromnej pieczołowitości i czasu. Strój Tancerza nazywa się Regalia, nie kostium.
- podczas Pieśni Specjalnych należy wstać. Dotyczy to Pieśni na Wejście (Grand
Entry), Flag Songs, Pieśni Weteranów i innych, które będzie wymieniał Mistrz
Ceremonii (MC). Wtedy również należy zdjąć kapelusz
- jeżeli widz (gość) zostanie zaproszony do tańca przez Mistrza Ceremonii,
Tancerza lub jego rodzinę, może również tańczyć, ale tylko podczas Pieśni
Międzyplemiennych.
- grzecznym gestem jest przyjęcie oferowanego jedzenia lub napoju. Nie należy
również odmawiać wspólnego posiłku z indiańską rodzina. Jest to honor i zaszczyt,
specjalny gest wykonywany w stronę gościa.
- ceremonia Giveaway opiera się na starym zwyczaju rozdawania znaczących przedmiotów
innym. Podczas Pieśni Honorowej możesz włożyć do pojemnika stojącego przed
Tancerzem banknot lub jakiś wartościowy dla ciebie przedmiot.
- pamiętaj ze jesteś mile widzianym gościem
Porządek powwow - według marcowego Powwow w Denver
Wszystkie tańce generalnie dzieła się na trzy kategorie:
- Grant Entry czyli
Wielkie Wejście
- Intertribal Dances czyli Tańce Międzyplemienne
-
Contest czyli Konkursowe
Grand Entry rozpoczyna każdą sesje powwow. Paradę rozpoczyna grupa bębniarzy
niosąca swój bęben Host Drum (Heart Beat), śpiewająca wspólna pieśń (w Denver jest to
"Living Hoop"). Za nimi wchodzi na arenę Staff Orla, flagi amerykańska
i narodów indiańskich, inne flagi, a następnie: Księżniczka Powwow, inne miss
lub specjalni honorowi zaproszeni goście, Mężczyźni w Średnim wieku, Starsi
Mężczyźni, Mężczyźni tańczący Północny Tradycyjny, potem Południowy Prosty,
Fancy, i Trawy, za nimi Kobiety, Nastolatki, Dzieci starsze i Maluchy. Widzowie
cały czas stoją. Kiedy wszyscy są już na arenie, wciąga się flagę przy wtórze
odpowiedniej dla niej pieśni. Następnie śpiewa się Pieśń Weteranów. Po tej
pieśni widzowie mogą usiąść i zaczynają się Tańce Międzyplemienne. Tańczą
wtedy przedstawiciele wszystkich stylów razem, kobiety i mężczyźni. Każdy
porusza się tak jak chce, tworząc własny taniec, w rytm bębna. Wyjątek stanowi
Two Step - Dwa Kroki, ulubiony taniec kobiet. Podczas niego wyjątkowo kobiety
i mężczyźni maja kontakt fizyczny (jedyny taniec parami).
Następnie czas na Tańce Konkursowe. Dzielą się one na wiele styli i kategorii,
w zależności od regionu i wieku tancerzy. Dla mężczyzn są to: Tradycyjny,
Fancy i Trawy. Dla kobiet Tradycyjny, Fancy Shawl i Dzwonki.
Tańce podczas Powwow
Każdy z obecnie wykonywanych tańców ma swoja własną historię i jakkolwiek
dzisiaj jego znaczenie jest nieco inne, warto wiedzieć dlaczego jest wykonywany
w taki czy inny sposób. Na podstronach opisy niektórych tańców i odpowiednich do nich strojów.
Inne ważne informacje
Na każdym powwow, oprócz tancerzy i widowni, jest jeszcze kilka ważnych osób, które trzeba znać. Są to:
- Mistrz/Mistrzyni Ceremonii (MC) - może nim być zarówno kobieta jak mężczyzna. Należy uważać na to, co mówi MC i stosować się do próśb. MC kieruje przebiegiem całego powwow
- Arena Keeper - Opiekun Areny - rodzaj szefa ochrony, który kontroluje to, co dzieje się w kręgu i pomaga tancerzom. Jedyna osoba, której wolno wchodzić na arenę podczas tańca.
Bibliografia:
Ancona, George. Powwow. San Diego: Harcourt Brace & Co.,
1993.
Ashworth, Kenneth Albert. ?The Contemporary Oklahoma Pow-Wow.?
Ph.D. diss. University of Oklahoma, 1986.
Axtmann, Ann. ?Dance: Celebration and Resistance, Native
American Indian Intertribal Powwow Performance.? Ph.D. diss. New
York University, New York, 1999.
Behrens, June. Powwow. photographs compiled by Terry Behrens,
1983.
Berstein, Diane Morris (texts) & Don Contreras (photography).
We Dance Because We Can. USA: Longstreet Press, Inc., 1996.
Blackwolf and Gina Jones. Earth Dance Drum. A Celebration of
Life. Salt Lake City: Commune-a-key Pub., 1996.
Braine, Susan. Drumbeat. Heartbeat. A Celebration of Powwow.
Minnapolis: Lerner Pub. Co., 1995.
Brandt, Keith.Indian Festivals. illustrated by George Guzzi.
Mahwah, NJ: Troll Associates, 1985.
Brown, Vanessa and Barre Toelken. ?American Indian Powwow.?
Folklife Annual (1987):46-69.
Burton, Bryan. Moving Within the Circle. Contemporary Native
American Music and Dance. CT: World Music Press, 1993.
Compisi, Jack. ?Powwow: A Study of Ethnic Boundary Maintenance?
Man in the Northeast. 9(1975):34-46.
Corrigan, Samuel W. ?The Plains Indian Powwow: Cultural
Integration in Manitoba Saskatchewan.? Anthrologica. 12, no.
2(1970):253-77.
Cronk, Michael Samuel with Beverley Cavanagh and Franziska von
Rosen. ?Celebration. Native Events in Eastern Canada? Folklife
Annual (1987):70-85.
Crum, Robert. Eagle Drum. on the powwow trail with a young grass
dancer. Canada: Four Winds Press, 1994.
Drinnon, Richard. ?The Metaphysics of Dancing Tribes.? in The
American Indian and the Problem of History. Ed. Calvin Martin.
New York: Oxford Univ. Press, 1987. 106-13.
Dyck, Noel. ?Political Powwow: The Rise and Fall of an Urban
Native Festival? in The Celebration of Society: Perspectives on
Contemporary Cultural Performance. Ed. Frank E. Manning. Bowling
Green, Ohio: Bowling Green Univ. Popular Press, 1983. 165-84.
Dyck, Noel. ?Powwow and the Expression of Community in Western
Canada.? Ethnos 44(1979):78-98.
Gilbert, Tamara B. ?Urban powwows: form and meaning? UCLA
Journal of Dance Ethnology 15(1991):78-90.
Horse Capture, George P. Powwow. Cody, WY: Buffalo Bill
Historical Center, 1989 Howard, James H. ?The Pan-Indian Culture
of Oklahoma.? The Scientific Monthly 81.5 (1955): 215-20.
King, Sandra. An Ojibway Dancer. photographs by Catherine
Whipple. MN: Lerner Pub. Co., 1993.
Kracht, Benjamin R. ?Kiowa powwows: continuity in ritual
practice.? American Indian Quarterly. 18.3(1994):321-48.
Krouse, Susan Applegate. ?A Window into the Indian culture: The
Powwow as Performance.? Ph.D. diss. Univ. of Wisconsin,
Milwaukee, 1991.
Laudin, Harvey Golden. ?The Shinnecock Powwow: A Study of
Culture Change." Ed.D. diss., New York University, 1973.
MacDowell, Marsha. Contemporary Great Lakes Pow Wow Regalia: Nda
Maamawigaami Together We Dance. Michigan State University, 1997.
Marra, Ben. Pow Wow . . . Images Along the Road. Preface by
Horace Axtell. Foreword by Richard Hill. New York: Harry N.
Abrams, Inc., 1996.
Mitchell-Green, Bonnie Lynn. ?American Indian Powwows in Utah,
1983-1994: A Case Study in Oppositional Culture.? Ph.D. diss.
Univ. of Texas at Austin, 1995.
Moore, John H. ?How Give-a-ways and Pow-wows Redistribute the
Means of Subsistence.? The Political Economy of North American
Indians. Ed. James H. Moore. Norman: Univ of Oklahoma Press,
1993.
Neel, David. ?Crow Fair.? Native Peoples. 10(1997):58-62.
Neel, David. ?Schemitzun: the world championship of powwow?
Native Peoples. 9(1996):58-62.
Powers, William K. ?Feathers Costume.? Powwow Trails
3.7-8(1966b):4-14,19.
Powers, William K. ?Innovation in Lakota powwow costumes.?
American Indian Art Magazine. Fall/19:66-73.
Redhawk, Randy. The Powwow Book: A Must for Every Pow Wow.
Redhawk Publications, rev. ed. 1994.
Roberts, Chris. Powwow Country. Korea: American and World
Geographic Publishing, 1992.
Rynkiewich, Michael A. ?Chippewa Powwows? Anishanabe: Six
Studies of Modern Chippewa. Ed. A. Paredes. Gainesville: Florida
Univ. Press, 1980. 31-100.
Sanchez, Victoria Eugenie. ??As Long As We Dance, We Shall Know
Who We Are?: A Study of Off-Reservation Traditional Intertribal
Powwows in Central Ohio.? Ph.D.. diss. Ohio State University,
1995.
Seals, David. The Powwow Highway. New York, NY: Plume, 1990.
Slotkin, James Sydney. The Menomini powwow; a study in cultural
decay. Milwaukee Public Museum. Publications in anthropology 4,
(1957).
Stephenson, Lisa. The Powwow: Questions and Answers. Bismarck,
ND: United Tribes Technical College, 1993.
Toelken, Barre. ?Ethnic Selection and Intensification in the
Native American Powwow? Creative Ethnicity: Symbols and
Strategies of Contemporary Life. Eds. Stephen Stern and John
Allan. Logan: Utah Univ. Press, 1991. 137-56.
White, Julia C., and Diana E. Stanley (Illustrator) The Pow Wow
Trail: Understanding and Enjoying the Native American Pow Wow.
Book Pub Co. 1996.
Whitehorse, David. Pow-Wow: The Contemporary Pan-Indian
Celebration. Publications in American Indian Studies 5. San Diego
State University, 1988.
Young, Gloria Alese. ?Powwow Power: Perspectives on Historic and
Contemporary Intertribalism.? Ph.D. diss. Indiana University,
1981.
Video & Filmografia:
Crow Fair and Powwow - A time to show the world that Crow culture
is alive and well in Montana. Ex. Prod. Pat Kineey. Prod. &
Dir. Alfred B. Linney. Cold Camp Productions, 1996.
Dance Styles. Volume I. Full Circle Communications, 1994.
Fancy Dance. Volume 1: Native American Dance Series. Full Circle
Videos, 1997.
Finding the Circle. Prod. Cathrine Tatge. Ex. Prod./Art Dir. Jac
Venza. Dir. Merrill Brockway.Writer. Hanay Geiogamah.
WNET/Thirteen in association with Tatge/Lasseur Prod. Inc., 1990.
I?d rather be powwowing. Ex. Prod. George P. Horse Capture for
WNET. Dir. Larry Littlebird. Buffalo Bill Historical Center,
1983.
Into the Circle, An Introduction to Native American Powwows.
Prod. Scott Swearingen and Sandy Rhoades. Videography by Scott
Swearingen. Full Circle Productions, 1992.
Naamikaaged: Dancer for the People. Dir. Thomas Vennum Jr. Prod.
John Paulson. Human Studies Film Archives, NMNH, Smithsonian
Institution, Wash. D.C..
Powwow Highway. Dir. Jonathan Wacks. Ex. Prods. George Harrison
and Dennis O?Brien. Screenplay by Janet Heany and Jean Stawarz .
based on the novel of the same name by David Seals. Prod. Jan
Wieringa. Paragon, 1988.
Schemitzun ?94. Ex. Prod. Wayne Reels. Superv. Prod. Michael
Johnson. Mashantucket Pequot Nation, 1995.
Traveling the Distance. The Shinnecock Pow wow. Dirs. Ziggy
Attias and Ofer Cohen. Prod. Rabbit Foot. Ziggy Films, 1997.
